Sốt xuất huyết: dấu hiệu cảnh báo và cách chăm sóc tại nhà

Sốt xuất huyết do vi-rút Dengue gây ra, lây qua vết đốt của muỗi vằn. Bệnh gặp quanh năm ở các tỉnh phía Nam, nhiều nhất vào mùa mưa. Phần lớn người bệnh khỏi sau khoảng một tuần, nhưng một số có thể chuyển nặng, đặc biệt trong giai đoạn sốt vừa giảm.

Các giai đoạn của bệnh

• Giai đoạn sốt (khoảng ngày 1–3): sốt cao đột ngột, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau mỏi người, có thể nổi chấm đỏ dưới da.
• Giai đoạn nguy hiểm (thường ngày 3–7): sốt giảm nhưng có thể xuất hiện thoát dịch, xuất huyết; đây là lúc cần theo dõi sát nhất.
• Giai đoạn hồi phục: người bệnh ăn uống được trở lại, tiểu nhiều hơn, mệt giảm dần.

Dấu hiệu cảnh báo cần đến bệnh viện ngay

• Đau bụng nhiều, nhất là vùng gan (dưới sườn phải).
• Nôn nhiều, không ăn uống được.
• Chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, kinh nguyệt ra nhiều bất thường.
• Vật vã, li bì, lừ đừ.
• Tay chân lạnh, tiểu ít.
• Khó thở.

Nếu có một trong các dấu hiệu trên, đừng chờ: hãy đưa người bệnh đến bệnh viện hoặc gọi 115.

Chăm sóc tại nhà khi chưa có dấu hiệu nặng

• Cho người bệnh nghỉ ngơi, uống nhiều nước: nước lọc, oresol pha đúng hướng dẫn, nước trái cây, nước cháo.
• Hạ sốt bằng paracetamol theo liều bác sĩ hướng dẫn, kết hợp lau người bằng nước ấm.
• Không dùng aspirin, ibuprofen vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
• Ăn thức ăn mềm, dễ tiêu; tránh thức ăn có màu đỏ, đen để dễ nhận biết khi nôn ra máu.
• Đi khám để được xét nghiệm và theo dõi, nhất là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Phòng bệnh cho cả nhà

• Đậy kín lu, khạp chứa nước; thay nước bình hoa hằng tuần.
• Dọn vật dụng đọng nước quanh nhà như vỏ lon, lốp xe, chậu cây.
• Ngủ màn, kể cả ban ngày; mặc áo dài tay, dùng kem chống muỗi.
• Hỏi bác sĩ về vắc-xin phòng sốt xuất huyết cho đối tượng phù hợp.

Khi người bệnh sốt cao, mệt nhưng chưa có dấu hiệu cảnh báo, gia đình có thể đặt khám bệnh tại nhà và lấy mẫu xét nghiệm tại nhà để bác sĩ đánh giá, theo dõi số lượng tiểu cầu. Truyền dịch chỉ thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ.

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Trường hợp cấp cứu, hãy gọi 115.